از خرمشهر ........ تا ....... خرم شهر

رسیدن به خرمشهر آباد و آزاد تکلیف امروز و هر روز همه ماست / استفاده ار مطالب و تصاویر با ذکر منبع بلامانع است

 
از خرمشهر تا خونین شهر

خرمشهر با وسعتی قریب به یک هزار و ۹۰۲ کیلومتر مربع در منتهی الیه جنوب غربی جلگه خوزستان، بین ۳۰ درجه و ۲۶ دقیقه و ۱۵ ثانیه عرض شمالی و ۴۸ درجه و ۱۱ دقیقه طول خاوری نسبت به نصف النهار گرینویچ قرار دارد.
ارتفاع خرمشهر از سطح دریا ۶/۶ متر و فاصله هوایی آن تا تهران ۶۶۰ کیلو متر است. فاصله خرمشهر تا تهران ۱۰۰۱ کیلو متر، تا آبادان کیلو متر ۱۵، تا اهواز کیلو متر ۱۰۵ و تا بصره ۵۴ کیلو متر است.
خرمشهر در محل تلاقی سه رود مهم کارون، اروندرود و بهمنشیر واقع است و آب آشامیدنی این شهر از رود کارون و اروندرود تامین می شود. رود کارون با طول ۸۵۵ کیلومتر طولانی ترین رود ایران در جنوب، این شهر را به دو بخش غربی و شرقی تقسیم می‌کند. این رود که در ۴ کیلومتری اروند به دو شعبه با نام های بهمنشیر و کارون تقسیم می شود، فاصله ۱۸۰ کیلومتری بین خرمشر و اهواز را می پیماید.
ارتفاع این شهر از سطح دریا ۶/۶ متر است و رطوبت سالیانه آن نیز در شرجی ترین روزها به ۵/۹۴ درصد و در روزهای معمولی به ۱/۲۲ درصد می رسد. بدین گونه شهری که از شرق به وسیله رودخانه های کارون و بهمنشیر و از جنوب به واسطه اروند رود محدود می شود، روزهای طاقت فرسایی را برای ساکنانش به همراه می آورد زیرا تجمل گرمای ۵۲ درجه سانتی گرادی و گاهی بالاتر از آن در تیرماه، زندگی را برای هر جنبنده ای دشوار می سازد. بطور کلی درجه حرارت در این ناحیه در بیشتر ماههای سال بالا است و حداکثر ۵۲ و گاه بیشتر نیز می رسد و حداقل درجه حرارت کمتر از ۲۰ درجه نمی باشد. در زمستانها نیز درجه حرارت بالا بوده و تا ۲۵ درجه می رسد. آب و هوای این شهر به دلیل نزدیک بودن به شبه جزیره عربستان و کشور عراق، تحت تاثیر بادهای خشک و گرمی است که از سوی آن می وزند و گاهی گرد و غبار را به همراه خود دارند.
اندازه ابر موجود در هوا، در ماههای گرم سال صفر و در ماههای آبان تا فروردین حدود ۳ تا ۴ درصد هوا می باشد. بارش سالیانه ۳/۱۶۲ میلیمتری، رودهای این شهر را همیشه پرآب نگاه می دارد و امکان کشاورزی را کماکان برای ساکنان مهیا می کند.
خرمشهر از شمال به شهر اهواز، از جنوب به آبادان و از غرب به مرز ایران و عراق محدود می شود. این شهرستان از دو بخش مرکزی و جزیره مینو تشکیل شده است که در سابق شامل چهار بخش مرکزی، شادگان، بندر خرمشهر و هندیجان بود. جمعیت شهر خرمشهر قبل از وقوع جنگ تحمیلی ۲۲۰۰۰۰ و اکنون ۱۷۰۰۰۰ نفر تخمین زده می شود.
در دهه ۱۳۳۰ راه های ارتباطی خرمشهر شامل چهار طریق ارتباطی آبی، شوسه،هوایی(فرودگاه بین المللی آبادان که ما بین آبادان و خرمشهر ساخته شده بود) و همچنین راه آهن. خط راه آهن خرمشهر، جنوب کشور را به شمال متصل می کند و در آینده ای نزدیک تا آنسوی مرزها و بصره هم پیش می رود.
اکنون خرمشهر دو پل دارد که دو بخش شهر را به هم متصل می کنند، اولی پل قدیم شهر است که می توان به عنوان یکی از دیگر یادگارهای خرمشهر به آن اشاره کرد. این پل که در طول ۸ سال دفاع به دستور فرماندهان جنگ تا نیمه ها تخریب شد هم اکنون دوباره احیا شده تا وسیله عبور مردمان را از روی رودخانه کارون را فراهم آورده باشد. طول این پل ۶۱۶ متر و عرضش ۸ متر است و شمال شهر را به جنوب متصل می کند. عملیات ساخت پل قدیم خرمشهر در سال ۱۳۳۸ آغاز شد و در سال ۱۳۴۹ به پایان رسید. دیگر پل جدید است که با نام سردار شهید، محمد علی جهان آرا مزین است و در سال ۱۳۸۱ کار ساخت آن به پایان رسید.
شهر خرمشهر که در قسمت جلگه ای استان خوزستان واقع شده است از نظر کشاورزی بسیار حاصلخیز و مستعد می باشد. در این منطقه هم نیشکر بعمل می آید هم چغندر قند. نیشکر از پر درآمد ترین محصولات کشاورزی است که در خوزستان کشت می شود.
یکی از محصولات عمده خوزستان و خرمشهر خرما است. به دلیل وجود آب، هوا و خاک مناسب، درختان نخل زیادی در این منطقه وجود دارد که خرمای زیادی از آنها بدست می آید.
علاوه بر نیشکر، چغندر قند و خرما، مرکبات نیز در این منطقه بعمل می آید. پرورش دام نیز در این شهر و روستاهای آن رواج دارد. هزاران راس دام، اعم از گوسفند، بز، گاو و گاومیش در این منطقه پرورش داده می شود.
مینو شهر نیز بخش دیگری از شهرستان خرمشهر را در بر می گیرد. این جزیره زیبا که در جنوب غربی ترین نقطه خرمشهر واقع شده قصد دارد که در آینده ای نزدیک پذیرای گردشگران داخلی و خارجی باشد. این جزیره که از سمت شرق ، غرب و جنوب به وسیله رودخانه اروند و از ضلع شمالی با رود جرف محصور می شود، قدمتی ۳۰۰ ساله را یدک می کشد. نام سابق این جزیره صلبوخ بوده که در زبان عربی ریگ معنا می داده اما در سالهای پیش از انقلاب اسلامی مینو نام نهاده شده و از آن ایام تا کنون نیز همین نام بر روی جزیره مینو باقی ماند و اکنون جمعیت آن ۹ هزار و ۴۰۰ نفر است. تقریبا ۴۵ درصد مردم مینو به کشاروزی می پردازند زیرا بستر مناسبی نیز در شهر برای چنین فعالیتی مهیا است. کشاورزان مینو به مدد آب های شیرین فراوان پیرامون خود انواع محصولات زارعی همچون سبزیجات، یونجه، کاهو، بامیه، خیار چمبر و خرما را پرورش می دهند. پرورش دام نیز در مینو جایگاه خاصی دارد به طوری که در کل این جزیره در حدود ۲ هزار راس دام زیست می کند که عمده آن نیز شامل گاو و گوساله ، گوسفند و گاومیش می شود. در جزیره مینو ۵ نهر جریان دارد که ۲ تای آنها از رود جرف و ۳ تای دیگر از اروند رود منشعب می شوند. باید این مطلب را اضافه کرد که جزیره مینو از معدود نقاطی از جهان است که در آن سیستم آبیاری به صورت طبیعی و با جز و مد آب انجام می گیرد و نیازی به وسایل مکانیکی و تلمبه آب ندارد.
بندر خرمشهر در آخرین نقطه سرحد غربی کرانه خوزستان و بارانداز، یا به اصطلاح پیشین، بارگاه و اسکله های آن در کرانه اروندرود واقع است که مرز بالای فیلیه، ایران را از عراق جدا می سازد. حدود این مرز و تعیین سرحد، از آثار دوران قاجاریه است، ولی در سال ۱۳۵۴ ه.ش (۱۹۷۵ م) با سازش دو طرف، دگرگونی هایی در حدود مرز ایران و عراق صورت گرفت.
در سال ۱۳۱۸ ه.ش اولین اسکله تجاری بزرگ خرمشهر برای پهلو گرفتن یک فروند کشتی اقیانوس پیما مورد بهره برداری قرار گرفت. در جنگ جهانی دوم، بندر خرمشهر در پیروزی متفقین نقش بزرگی داشت، زیرا ۶ اسکله دیگر در آن ساخته شده بود. پس از جنگ جهانی دوم، اسکله بتنی دیگری به درازای ۳۶۰ و پهنای ۸/۳۲ متر بنا شد. ساختمان بندر در سال ۱۳۳۴ ه.ش آغاز و در سال ۱۳۳۷ ه.ش در طرح آن تجدید نظر شد و در سال ۱۳۴۰ ه.ش اعتبار طرح افزایش یافت. با طرحهای توسعه این بندر، طول اسکله از ۱۰۰۰ متر به ۱۳۵۰ متر و شمار ایستگاههای پهلو گیری به ۱۹ اسکله افزایش یافت.
در ۲۳ آبان ۱۳۷۱ ه.ش به دنبال راه اندازی و آغاز کار اسکله ۴ پست بندر خرمشهر پس از ۱۲ سال، نخستین شناورهای باری با ظرفیت بالای ۸۵ تن کالا، طی مراسمی در این اسکله به مقصد کویت بارگیری شد. در یکم دی ۱۳۷۱ ه.ش اولین کشتی تجاری از امارات متحده عربی با داشتن ۱۶۰ تن کالا، وارد آبهای بندر خرمشهر شد و در این بندر پهلو گرفت.
کمی آن سو تر از خرمشهر و در کنار نوار مرزی ایران و عراق منطقه ای قرار دارد که خاکش هر از چندگاهی میزبان مردمان عاشقی است که به عشق دیدار رشادت های سربازانشان به آن گام می گذارند. شلمچه همان نقطه ای از خاک ایران است که حضور در آن انسان را به یاد آن مردان از خود گذشته وطن می اندازد. حالا، یادگارهای بسیاری آنان در محدوده چند کیلومتری حفظ می شود تا فرزندان آینده این مرز و بوم با سرک کشیدن در آن قدر خاکشان را بدانند.
شلمچه که از بلندی هایش بصره عراق به وضوع دیده می شود ، یادگاری از دوران ۸ سال دفاع مقدس است. تانک ها و نفربرهای ایرانی و عراقی که بر روی خاکریزها متوقف شده اند از زمان فرماندهانی همچون جهان آرا به یادگار باقی مانده است. در ابتدایی ترین قسمت این منطقه برج دیدبانی است و در همین بلندی است که اوج دلاوری ها رخ عیان می کند . خاکریزها و سنگرهای خالی انسان را به ژرفای دلیری مردانی که جانشان را در کف گرفته بوند فرو می برد. منطقه های مین گذاری شده خاطره رشادت آنانی که خود را بر روی مین می افکندند تا سایرین از روی از جنازه هاشان عبور کنند در خیال زنده می کند. خاک اینجا بوی رشادت و شهادت می دهد چه آنکه همین خاک اشک های بسیاری را بر گونه های بازدید کنندگان جاری می سازد . کمی آن طرف تر از شلمچه پرچم ایران در کنار عراق افراشته شده تا مرز دو کشور مشخص شود.